Door Jurgen van der Baan
Beslissingen van het UWV over arbeidsongeschiktheid hebben grote gevolgen voor alle betrokkenen. Bij bezwaar- en beroepsprocedures wordt al snel aan de juridische aspecten gedacht, maar medische en arbeidsdeskundige expertise spelen een cruciale rol bij het beoordelen van deze beslissingen. Dit artikel belicht vanuit praktijkervaringen het belang om juridische, medische en arbeidsdeskundige expertise optimaal in te zetten.
Zorgvuldigheidsbeginsel en interne protocollen
Het UWV is bij de beoordeling van arbeidsongeschiktheid gebonden aan het zorgvuldigheidsbeginsel. Dit betekent dat beslissingen goed onderbouwd moeten zijn en dat interne protocollen, richtlijnen en standaarden strikt gevolgd dienen te worden. Alleen onder zeer strikte voorwaarden en dan altijd beargumenteerd mag van de interne beleidsregels worden afgeweken. In de praktijk zie je dan ook vaak dat bezwaarzaken succesvol zijn als wordt aangetoond dat de verzekeringsarts of arbeidsdeskundige van het UWV onvoldoende rekening heeft gehouden met bestaande richtlijnen. Dit kan zich uiten in:
- Het niet volledig of selectief onderzoeken van medische stukken of specialistische rapportages.
- Een onjuiste toepassing van het Functionele Mogelijkheden Lijst (Fml).
- Het onvoldoende motiveren van afwijkingen van standaardprotocollen.
- Het niet gebruiken van de meest recente inzichten.
Gelijkheidsbeginsel en objectiviteit
Het gelijkheidsbeginsel vereist dat vergelijkbare gevallen gelijk behandeld worden. Dit betekent dat er geen ruimte mag zijn voor subjectieve voorkeuren of interpretaties van verzekeringsartsen en arbeidsdeskundigen van het UWV.
Bij bezwaar- en beroepsprocedures speelt dit beginsel een belangrijke rol wanneer:
- De ene (ex)werknemers met een vergelijkbare medische situatie niet altijd gelijk worden beoordeeld.
- De verzekeringsarts en de arbeidsdeskundige van UWV zich laten leiden door eigen opvattingen in plaats van geobjectiveerde medische en arbeidskundige criteria en de juiste argumentatie. Dat zie je regelmatig bij klachten als ME/CVS, fybromyalgie, Q-koorts en recentelijk Post-COVID.
Het aantonen van inconsistentie in beoordelingen of afwijking van objectieve maatstaven kan een heel sterk argument zijn in bezwaar- en beroepsprocedures.
Redelijkheid en billijkheid
Bij het beoordelen van de re-integratieinspanningen van de werkgever zouden redelijkheid en billijkheid een grote rol moeten spelen. Re-integratietrajecten moeten op een eerlijke, reële en evenwichtige manier worden ingevuld Bij complexe medische situaties of ernstige sociaalmaatschappelijk problemen wordt de werknemer of werkgever soms benadeeld wanneer er zonder menselijke maat gemeten wordt. De beoordeling wordt soms veel te theoretisch ingestoken, waarbij er geen oog is voor de volledige omstandigheden.
Veelvoorkomende thema’s in bezwaar en beroep
In de praktijk zie je vaak dat dezelfde thema’s terugkomen in bezwaar- en beroepsprocedures:
- GBM (Geen Benutbare Mogelijkheden).
- Urenbeperking.
- Marginale of sterk wisselende mogelijkheden.
- Duurzaamheid
- Het Inzetbaarheidprofiel (IZP) van de bedrijfsarts wordt regelmatig door UWV gelezen als de Functionele Mogelijkheden Lijst (FML) opgesteld door de verzekeringsarts, terwijl het twee verschillende instrumenten zijn
- De bedrijfsarts werkt vaak holistisch en houd rekening met medische en niet medische factoren, terwijl de verzekeringsarts gebonden is aan het Medisch Arbeidsongeschiktheids-criterium (MAOC).Jurisprudentie laat zien dat de bedrijfsarts een zekere professionele marge gegund mag worden bij de beoordeling en advisering bij re-integratietrajecten. Dit raakt vaak de eerder genoemde menselijke maat.
Betrokkenheid van een arts-gemachtigde en een arbeidsdeskundige bij procedures
Bij bezwaar- en beroepsprocedures speelt het juridisch kader een hele belangrijke rol, maar juist de inhoudelijke beoordeling van de stukken die het UWV aanlevert geeft diepte. Deze beoordeling vraagt om hele specifieke arbeidsgeneeskundige en arbeidsdeskundige expertise en veel ervaring. Bij beroepsprocedures zien we vaak dat rechters onder de indruk van de toelichting die door een arts en arbeidsdeskundige worden gegeven..
Een goede medisch en arbeidsdeskundig onderbouwing vergroot de kans op een succesvolle procedure
In bezwaar- en beroepsprocedures tegen het UWV is zowel het juridisch kader met uitgangspunten als het zorgvuldigheidsbeginsel, gelijkheidsbeginsel, objectiviteit, redelijk en billijkheid als inhoudelijke expertise op arbeidsmedisch en arbeidsdeskundig gebied van belang. Toch hoor je vaak dat er alleen juridische ondersteuning wordt ingezet en dat is een gemiste kans. Het kritisch beoordelen van de medische en arbeidsdeskundige argumentatie van het UWV vraagt om hele specifieke kennis en ervaring. Daarnaast is het heel erg handig als een arts-gemachtigde en een arbeidsdeskundige via het eigen netwerk op de hoogte is van actuele verschuivingen in beleid binnen het UWV. Een goede medisch en arbeidsdeskundig onderbouwing vergroot de kans op een succesvolle procedure. En zoals aangegeven zijn rechters gevoelig voor de aanwezigheid van een arts-gemachtigde en een arbeidsdeskundige bij een bezwaarprocedure. Benieuwd hoe AM-EI je hierbij kan ondersteunen? Neem contact met ons op.